KATEGORYLER

• Anasayfa
• İLETİŞİM: okayadil@hotmail.com
• Şiirler
• Makalelerden Seçmeler
• Adil Okay ile Söyleşiler
• Denemeler
• Öyküler
• Hakkında Yazılan Yazılar
• çocuk Öykü'nün mektupları
• Cezaevinden Mektuplar
• cezaevleri haberleri
• Yayınlanmış Kitapları Hakkında
• Okuyucu Mektupları
• FİLİSTİN
• SEÇTİĞİM YAZILAR
• Duyurular
• Linkler
• Süleyman Okay Dosyası

HABER ARA

-- Tüm Kategoriler --İLETİŞİM: okayadil@hotmail.comŞiirlerMakalelerden SeçmelerAdil Okay ile SöyleşilerDenemelerÖykülerHakkında Yazılan Yazılarçocuk Öykü'nün mektuplarıCezaevinden Mektuplar- Cezaevinden Görsellercezaevleri haberleriYayınlanmış Kitapları HakkındaOkuyucu MektuplarıFİLİSTİNSEÇTİĞİM YAZILARDuyurularLinklerSüleyman Okay Dosyası Gelişmiş Arama

?YYRLERYN YNSANY NAYFLY?Y... YA DA “AH ÇOCUK”...

TEMEL DEMYRER

“En önemli konu, insanyn
nasyl ya?amasy gerekti?idir...”

?iir konusunda öncelikle ?u saptamalary -ardy ardyna- syralamalyyym: “?iir, ne sadece gerçe?in ne de hayalin ürünüdür; ?iir, gerçekle hayalin bile?imidir. Peki, gerçekle hayal nedir? Gerçek, nesnel ve dy? dünyada varolanyn iddiasydyr, hayal ise gerçekli?in ötesine vary?tyr.
Aristo bir sözünde: ‘?iir olany de?il, olmasy gerekeni anlatmalydyr’ diyordu. Bu, bir duvary örmede tu?lanyn yanynda harcyn olmamasy durumudur. Yani gerçekle hayalin arasyndan hayalin seçilmesi zorunlulu?udur. Bir nevi gerçe?i gözardy etmektir bu. Oysa ?iir, Cervantes gibi gerçek, Don Ki?ot kadar dü?tür.
?iir biraz karanlykta kalmadyr, aydynly?a y?yk saçmak için. ?iir gölgedir, kendini ele vermeyi?indedir. Bir tül perdenin ardyny seçmede sislerle oyna?abilmektir. ‘Ben sinüs/ Kin cosinüs/ sevgi tanjant/ 900’ mysralaryndaki derinli?i bulmada çaba sarfetmektir. ‘Bugün hava çok güzel/ ?iir okuyorum/ gözlerim uzaklarda/ a?lyyorum’ mysralaryndaki tekdüzeli?in, çok anlam ifade edemeyece?ini farketmektir.
Bir ?iirde derin ve çok yönlü manalaryn olmasy ?iiri zenginle?tirir, kalycy kylar. Bu nedenle ?iir, tek yönlü de?il, çok yönlü olmalydyr. Çünkü tek yönlü ?iir, tek celsede kaybedilmi? davadyr.
?iir, bir yemek masasynda birçok yiyece?in bulunmasyndadyr. Her nimetten tatmaktyr ?iir... Alanyny dar bir çerçeveye sy?dyrmamy?, farkly alanlara yönelmi? entelektüel arayy?tyr. Felsefeden tarihe, fizikten anatomiye, dinden siyasete... Akla gelebilecek bilim ve bilimdy?y konularyn entegrasyonudur.
?iir, gökyüzü renkli bir ku?un gökyüzünde, dünyaya kar?y ku?baky?y görünü?üdür. Birçok ?eyi görebilmektir ?iir...
Ya ?air? Ya o ölece?ini bilerekten ölmemi?li?in iksirini arayan Gylgame?’tyr...” Ve her ?air bir Gylgame?’tyr; her Gylgame?’yn da bir a?k oldu?u gibi...
?iirin de, a?k gibi canly bir organizma gibi oldu?unu dü?ünüyorum... Bu canlyly?y sa?layansa ?airin -Gylgame?’yn- yaratysyndaki ustalykla birle?en içtenliktir... Tek ba?yna içtenlik bir ?ey ifade etmez, tek ba?yna ustalyk da ancak teknisyenlik olabilir... Ustaly?yn ve içtenli?in bulu?tu?u noktada a?k gibi canly bir organizma ortaya çykar ki, o ?iirdir...
Bu nedenle ?iir a?kla yazylyr... Hem de tutkulu bir a?kla... Ve de tutkulu a?kyn ütopyalaryyla... Sonra da ütopyalardan vazgeçmeyen bir ysrarla... Israryn kararlyly?yyla... Ve en önemlisi de, hangi ko?ullarda ve nerede olunursa olunsun “Baharyn Hâlâ Ysyancy Oldu?u”na ili?kin filinta endam umutlara ihanet etmemekle...
St. Augustine’in, “Amor meus, pondus meum: illo feror, quocumque feror”; ya da Newton’un, “Gece gündüz onu dü?ünerek,” vurgusuyla betimledi?i a?k deyip geçmemelidir...
“D’Arcy’nin bir sözüyle: ‘Bütün edebiyatta a?ka rastlanyr. Ama geçici bir olay olarak de?il, edebiyatyn özü olarak ve ?a?yrtacak kadar de?i?ik biçimlerde’...”
A?k içimizdeki çocuktur, “Anne bak kral çyplak” diye haykyran cürettir; insanlyktyr...
“A?k bir Çingene çocu?udur, kanun tanymaz, diyorlar...” Ona ne ?üphe! Elbette do?rudur...
“Kim ne derse desin a?k, sanryly bir duygu depremidir. Ynsanyn kendini bulma, tanyma, savrulma serüvenidir üstelik...”
Ve “Sevgi, insanyn insan olmasynda önemli bir olanaktyr. Onun erdemli, güzel, bilgili sa?lykly olmasynda, onsuz edilemez bir yeri var. Sevgisiz ahlakly, sevgisiz estetik, sevgisiz bilgili, sevgisiz sa?lykly olamazsynyz. Sevgisiz geli?emezsiniz. Büyüyemezsiniz. Anlayamazsynyz...”
Kanym odur ki, Adil Okay’yn ?iirleri ve Ysmail Yyldyrym’yn da resimleriyle yaratty?y “Ah Çocuk: Çocuklara ?iirler-Resimler” ba?lykly çaly?malary sanatyn a?kla nasyl yaratyldy?ynyn örneklerinden birini olu?turuyor...
Ütopya Yayynevi tarafyndan yayymlanan eserde imzasy olan Okay ve Yyldyrym, el kapylarynyn ya da sürgünün gri gökleri altynda zamany ysrarla üreterek gelece?i yakynla?tyrma çocuksu ysrarlaryndan ve tercihlerinden vazgeçmemi?, “A?k Olsun Sana Çocuk” dedirten türden insanlar...
“Ah Çocuk”, Okay’yn ?u ?iirlerinden olu?uyor: “Çocuk Duasy”, “Zaman”, “Okuldan Kaçan Çocuk”, “Önce Ynsan”, “Babalar Güçlü Olur”, “Çocuklara Yasak”, “Ben Uyuyunca Gitme e mi?”, “Anne Neredesin?”, “Bu ?ehri Sevmedim”, “Yüre?im Cyzz Etti”, “Yyk Duvarlary”, “Sakyn Ha”, “Alyver Amca”, “Ah Çocuk”, “Ah Çocuk II”, “Gözler Uzakty”, “Rüya”, “Kavu?ma”, “Dövü? Bitti”, “Ho?ça Kalyn Çocuklar”, “Ayrylyk Vakti”, “Dilek A?acy”, “Berivan”, “Hey Deli Çocuk”, “A?k Ko?usu”, “Nerde Ak?am Orda Sabah”...
Okay’yn ?iirleri, çocuklar ya da içindeki çocu?u “düzen”e bo?azlatmamy?, ütopyalaryna syrt dönmeyip, hala rüya görebilen yeti?kinler için kaleme alynmy?...
“?iir, ya?am biçimim benim”, “?airin ya?amy ?iire dahil’ gibi basmakalyp cümlelerin dört yanymyzy ku?atty?y ko?ullarda iyi ki de alynmy?...
Çünkü, “Postmodern Asri Zamanlar”da ?iir de soyutla?yp, yabancyla?yrken “Gylgamy?(lar) nerede?” sorusunu büyütmektedir... Toplumsal sorumluluk bilinci olan ?airlerin azaldy?y; köksüzlü?ün yaygynla?ty?y; hayaty bütünlü?üyle görüp, -sorumluluk ve duyarlylyklaryyla- kucaklama cüretinin unutulup, unutturuldu?u kimse için “syr” de?il...
Ortalyk “fotokopi” ya da “imge salatasy” ?iirlerden, kim bilir ne zaman, kimin buldu?u, kullanyla kullanyla yypranmy?, eskimi? imgelerden geçilmiyor...
Ve en ?airlerin -Gylgamy?(lar)yn- kitaplary 1.000 basarken, reklam ajanslarynyn, magazinlerin ve televizyonlaryn bir gecede üne kavu?turdu?u “?airlerin” kitaplary 5000’lik baskylary kysa zaman da tükeniyor...
“Postmodern Asri Zamanlar”yn basmakalyply?y, “tüketici vitrin toplumu” normlary dört yana sirayet edip, sanatta star sistemi her?eyi ku?atmy?ken; Fernando Pessoa’nun deyi?iyle “Ya?amda ve sanatta tüm yapty?ymyz, yapty?ymyzy sandy?ymyzyn kötü bir kopyasyndan ba?ka bir ?ey de?il”...
Özetle ve K. Kraus’un deyi?iyle, “Sanatsal çevre ruhsal ?iirselli?i felce u?ratyr,” tarzynda betimlenebilecek ko?ullarda, Adil Okay’yn “Ah Çocuk”u, tam da bu akyma kar?y duruyor... Hem de Blanchot’u bir kez daha teyit edercesine...
Nasyl my? “Yazmak,” der Blanchot, “Ben’den O’ya dönü?mektir.”
Hem de Y. Ritsos’un dizelerindeki gibi: “Karanlyktan do?ar y?yk./ Hangi y?yk?/ Yaratycynyn y?y?y./ Hangi yaratycynyn?/ Karanlyktaki y?y?y gören.../ (...)/ Bir adam karanlykta güldü./ Belki/ Çünkü karanly?y gördü/ Belki/ Çünkü karanlykta gördü.”

KÜNYE: Adil Okay (-?iirler), Ysmail Yyldyrym (-resimler), Ah Çocuk: Çocuklara ?iirler - Resimler, Ütopya Yayynevi, Nisan 2003, 76 sayfa.

27 Mayys 2003

 

 

 

Sokrates.
Veysi Erdo?an, “?iir; Cervantes Gibi Gerçek, Don Ki?ot Kadar Dü?tür”, Bahçe Dergisi, No:32, Kasym-Aralyk 2002, s.13-14.
“Sevgim a?yrlyk merkezimdir: Ben onun sayesinde hareket ediyorum.”
“Nocte dieque incubando!”
Bkz: G. D. Wilson-C. McLaughlin, A?k Bilimi, çev: Tülin Er, Çitlembik Yay., 2003; Aliain de Button, A?k Üzerine, Çev.: Ahu Antmen, Sel Yay., 2002; Schopenhauer, A?kyn Metafizi?i, Çev.: Selahattin Hilav, Sosyal Yay., 2002; J. Ortega Y Gasset, Sevgi Üstüne, Çev.: Yurdanur Salman, Yapy Kredi Yay., 1995; Erich From, Sevme Sanaty, Çev.: Yurdanur Salman, Payel Yay., 1995; Mehmet Akkaya, “A?kyn Diyalekti?i”, Ynsancyl Dergisi, Yyl:13, No:2003/05, Mayys 2003, s.34-38; Hikmet Çetinkaya, “A?klar Akyp Gidiyor...”, Cumhuriyet, 4 Mayys 2003, s.5; Ataol Behramo?lu, A?k Yki Ki?iliktir, Adam Yay., 1999; Ylkay Akkaya, “A?k”, Özgür Baky?, 13 ?ubat 2000, s.12; Mehmet Y. Yylmaz, “Beni Böyle Sev, Seveceksen...”, Milliyet, 14 ?ubat 2003, s.2; I?yk Kutlu, “A?kyn Kurtulu?u”, Atylym Gazetesi, Yyl:1, No:2003-08 (22), 8 ?ubat 2003, s.10; Yskender Pala, “A?k, Sarma?yk Demektir”, Simge Dergisi, No:3, Ocak-?ubat 2003, s.13-15; Mehmet Y. Yylmaz, “Her Â?yk Erkek Biraz ‘?övalye’ Ruhlu Olmaly”, Milliyet, 1 Mart 2003, s.2.
A. Kirsch, A?kyn Anatomisi, Çev: Mehmet Harmancy, Say Yay.
Çetin Altan, “A?k Üzerine”, Milliyet, 6 Ocak 2003, s.4.
“Do?u’nun a?klaryyla Baty’nynkiler birbirinden farkly. Do?u, a?ky Tanrysal, eri?ilmez bir ?ey olarak nitelendirdi. Bu arada Baty’nyn a?ky ussalla?tyrmasyny hiçbir zaman anlamady.” (Hasan Bülent Kahraman, “A?kyn Hasy Do?u’dan Yükselir”, Radikal, 20 ?ubat 2003, s.22.)
Feridun Andaç, “A?k Hayaty Gölgeler”, Cumhuriyet, 13 Mart 2003, s.5.
Ahmet Ynam, “Sevgililer Çekildi mi Dünyadan?”, Cumhuriyet Bilim Teknik, No:837, 5 Nisan 2003, s.2.
“Köksüzlükten hep korkarym ve yadyrgarym köksüzlü?ü. Ama kökleriyle birlikte gelece?e do?ru yürümek giderek a?yrla?an, zorla?an bir yürüyü? olabilir. Bu ikisini nasyl birle?tirmeli? Yani ya?anmy? olany yadsymadan bugünü ya?amak ve gelece?e de açyk olmak... Yine bir diyalektik olay. Hayaty bir bütünlük içinde görmek...” (Ataol Behramo?lu, Ylkay Kylynç, “Ustalykla Birle?en Yçtenlik”, Cumhuriyet, 19 Ocak 2003, s.14.)